Respiratorni virusi mogu probuditi uspavane kancerogene ćelije: nova studija donosi upozorenje
Novi uvid u reaktivaciju uspavanih kancerogenih ćelija: respiratorni virusi kao okidači
Nedavna studija objavljena u časopisu Nature 30. jula 2025. godine otkriva zabrinjavajuću vezu između respiratornih infekcija, poput gripa i COVID-19, i ponovnog buđenja uspavanih kancerogenih ćelija u plućima. Istraživanje, sprovedeno na miševima, pokazuje da ove infekcije mogu pokrenuti širenje metastatskog raka dojke koji je prethodno bio u stanju mirovanja.
Šta su uspavane kancerogene ćelije?
Uspavane kancerogene ćelije su maligne ćelije koje su se odvojile od primarnog tumora i migrirale u druge organe, poput pluća.
Ove ćelije mogu ostati u stanju mirovanja godinama, a da ne izazivaju simptome ili rast tumora.
Međutim, određeni faktori mogu ih “probuditi” i ponovo aktivirati, što dovodi do metastatskog širenja bolesti.
Uticaj respiratornih virusa na uspavane ćelije
Istraživači sa Univerziteta Kolorado i Montefiore Einstein Comprehensive Cancer Center sproveli su eksperimente na miševima sa metastatskim rakom dojke.
Infekcija virusima poput SARS-CoV-2 (koji izaziva COVID-19) i gripa izazvala je upalu koja je dovela do buđenja uspavanih kancerogenih ćelija u plućima.
Ove ćelije su počele da se množe, što je rezultiralo širenjem metastaza u roku od nekoliko dana.
Jedan od vodećih autora studije, dr James DeGregori, uporedio je uspavane kancerogene ćelije sa žarom u ugašenoj logorskoj vatri, dok su respiratorni virusi predstavljeni kao jak vetar koji ponovo rasplamsava plamen.
Mehanizam buđenja ćelija
Upala izazvana respiratornim infekcijama dovodi do povećane proizvodnje interleukina-6 (IL-6), molekula koji igra ključnu ulogu u imunološkom odgovoru.
IL-6 utiče na promene u ponašanju uspavanih kancerogenih ćelija, čineći ih sklonijim aktivaciji i širenju.
Eksperimenti su pokazali da miševi bez IL-6 nisu razvili iste promene u ponašanju ćelija, što potvrđuje značaj ovog molekula u procesu buđenja ćelija.
Posledice za ljude
Podaci iz ljudskih studija, uključujući UK Biobank i Flatiron Health baze podataka, ukazuju da infekcija SARS-CoV-2 može značajno povećati rizik od smrti povezane sa rakom i širenja metastaza u pluća kod preživelih od raka.
Ovi nalazi ukazuju na to da respiratorne infekcije mogu imati dugoročne posledice na pacijente sa istorijom raka.
Šta ovo znači za pacijente?
Iako infekcija sama po sebi ne izaziva direktno rak, ona može biti okidač za ponovni razvoj bolesti kod osoba sa prethodnim rakom.
Važno je da pacijenti sa istorijom raka budu svesni ovog rizika i preduzmu mere zaštite, kao što su vakcinacija i izbegavanje infekcija.
Takođe, neophodno je da se sprovedu dodatna istraživanja kako bi se bolje razumeli mehanizmi ovog procesa i razvili potencijalni tretmani ili preventivne strategije.
Ova studija naglašava potrebu za pažljivim praćenjem zdravlja pacijenata sa istorijom raka, posebno u periodima kada su izloženi respiratornim infekcijama. Razumevanje ove veze može pomoći u razvoju strategija za prevenciju ponovnog buđenja uspavanih kancerogenih ćelija i smanjenje rizika od metastatskog širenja bolesti.
Za više informacija, možete pročitati originalnu studiju u Nature časopisu: https://www.nature.com/articles/s41586-025-09332-0.
